رود سیمره ، بزرگترین و کهنترین رودخانه غرب ایران ☀ جاذبه ها

رودخانه هیرمند در شرق ایران نیز از چنین ویژگی برای دو کشور ایران و افغانستان برخوردار بوده و غالبا در راس مسائل دو کشور قرار داشته است. عهدنامه وبستر ـ آشبورتون ( مورخ 1824 ) ، مرز را بر مبناي تالوگ رودخانه تعيين كرده بود ، اما بعداَ اين مرز توسط كميسيون تعيين مرزها تغيير كرد و به صورت رشته اي از خطوط مستقيم در آمد . او استاد عینالقضات بود و من شاگرد ذهنالقضات. چه اتفاقی برای او افتاده است؟ اگر ببینی آب رودخانه زمین تو را غرق کرده و کشت تو را از بین برده است، یـعـنـی از پادشاه در امان میمانی و از او ایمن میشوی .

جریان رودخانه و باد، حجم بزرگی از ذرات شن را در کنار یکدیگر جمعآوری میکند. بعضی از رودهای دائمی از البرز یا زاگرس به طرف دریای کاسپین، خلیج فارس و دریای عمان جریان پیدا میکنند. اختلافات تا سال ۱۳۵۲ ادامه یافت تا عاقبت موضوع حقّابه از رود هیرمند دوباره به وساطت کشید و آمریکا قدم به میانجیگری دوباره گذاشت. روابط دوستانه دو کشور در وضع فعلی و کاهش بیش از حد آب رودخانه هیرمند، بر اثر کاهش بارندگی در سالهای اخیر در افغانستان و اینکه رودخانه هیرمند از کوههای بابا سرچشمه میگیرد، که در سالهای اخیر خالی از برف بوده است، تا حدودی موجب فروکش کردن اختلافات شده است.

اما در نهایت نتوانست مهر پایانی بر اختلافات دو کشور باشد؛ زیرا به علت دگرگون شدن محیط ایران در خلال جنگ جهانی دوم و تبعید رضاشاه در سال ۱۳۲۰، اینبار طرف افغانی از تصویب پیمان سر باز زد. بهدلیل وارد شدن به آب، ممکن است زمانهای دیگر سال برای این گردش مناسب نباشند.آدرس و مسیر دسترسی: از مسیر جاده فیروزکوه در کیلومتد ۱۷۰، به تنگه واشی خواهید رسید. در اين اجلاس با توجه به اراده دو کشور بر پیادهسازی دقیق معاهده 1351 آب رود هیرمند و حل مشکل مردم مناطق سیستان ايران و نیمروز افغانستان، يک برنامه عملیاتی به منظور اجرای کامل معاهده تنظیم و به امضای طرفين رسید.

در نتیجه با میانجیگری ایالات متحده آمریکا، دو کشور سرانجام نمایندگان خود را برای گفتوگو به واشنگتن فرستادند؛ اما این گفتوگوها به نتیجهای نرسید. آیا نهنگها گورستان ویژه خود را دارند؟ زایندهرود و سیوسه پل با هم پیوندی دیرینه دارند. خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان ظهر دیروز نیز با حضور در محل ورودی آب به مرزهای ایران در پل جریکه، شاهد تعدادی از مردم منطقه بود و با آنها گفت و گو کرد. ایجاد کانالهای انحرافی و ساختمان دو سد بزرگ (سد مخزنی کجکی و سد انحرافی بغران) در افغانستان در سال ۱۳۲۸ سروصدای زیادی میان ایرانیان به راه انداخت و اسباب اعتراض ایران را فراهم کرد.

بعد از به وجود آمدن دولت انتقالی در افغانستان، در این زمینه مذاکرات جدی از سوی دو طرف برای حل قضیه، صورت پذیرفته است. در این مطالعه با درنظرگرفتن هزینه های فرصت اقتصادی و سیاسی و با استفاده از ابزار نظریه بازیها سهم تعادلی دو کشور ایران و افغانستان از آب رودخانه هیرمند که می تواند منجر به توافقی پایدار بین دو کشور گردد، مورد محاسبه قرار گرفته است. بدین منظور وزارت خارجه ایران در بیانیهای، با استناد به مدارک و شواهدی اعلام کرد که طالبان مسیر رودخانه هیرمند را بسته است. این دریاچه، بزرگترین دریاچه مصنوعی ایران به حساب میآید که در طی چندین مرحله ساخته شده است و در سال ۱۳۹۲ افتتاح شد.

دریاچه اوان نزدی روستای الموت است و فاصله آن تا تهران حدودا ۲۲۰ کیلومتر است؛ یکی از نزدیکترین دریاچههای اطراف تهران که تقریبا در ۳ ساعت و نیم میتوانید به آن برسید. وطن فدا ادامه داد: از بند کمال خان تا مرز ایران حدود ۷۰ کیلومتر است که چندین بند و سردهنه در داخل خاک افغانستان وجود دارد که آب کشاورزی در افغانستان را تأمین میکند و این خود یک معضل است، از طرف دیگر سالها آب، در این رودخانه جاری نبوده و رسوبات دارد که طرف افغان معتقد است نیاز به لایروبی وجود دارد. تدوین یافته است و در آن کلمه ای بصورت « فراداتا» به رودخانه ای اطلاق گردیده که از میان آن میگذرد و ما آنرا فراه رود مینامیم.

موزه خانه سیمین و جلال از جذابترین جاهای دیدنی تهران است که اگر به ادبیات و شعر و تاریخ علاقهمندید، بهتر است یک بار به آنجا بروید. کن و سولقان دو روستا در شمال غربی تهران هستند که معمولاً اسم آنها با هم بکار برده میشود. اين همکاریها، همچون يک روح در دو پيکر میتواند موجب عمران، آبادی، رشد، توسعه و امنيت دو کشور شود. همچنین در حاشيه اين اجلاس، وزارت نیرو پیشنهاداتی در راستای توسعه همکاریهای مشترک در حوضههای آبی شامل ادامه کار مرکز تحقیقات آب افغانستان، ايجاد سامانه مشترک هشدار سيل در حوضه هيرمند، طرح تأمين پايدار آب شرب منطقه سيستان ايران و نيمروز افغانستان و حقابه زيستمحيطی تالابهای بينالمللی هامون ارائه کرد و مقرر است اين زمينههای همکاری بر حسب مورد در چارچوب کميته آب ذيل سند همکاریهای راهبردی ايران و افغانستان و يا در چارچوب کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور که ریاست آن به عهده وزارت نیرو است، مطرح و اجرايی شود.

در ماده نخست این پیمان دولتهای ایران و افغانستان، توافق کردند که همه آب هیرمند از بند کمانخان (۴۷ کیلومتر داخل خاک افغانستان نسبت به مرز ایران) به سهم مساوی میان دو کشور تقسیم شود. با وجود روابط خصمانه میان ایران و طالبان این قضیه به جایی نرسید. همچنین با تکمیل آبگیری هامون سابوری و هیرمند در ایران و با توجه به شرایط طبیعی منطقه، علاوه بر کاهش کانونهای گردوغبار در منطقه سیستان، به سرعت شاهد رشد نیزارهای طبیعی در تالاب خواهیم بود که این نیزارها همزمان میتوانند برای خوراک دام اهالی سیستان مورد استفاده قرار گیرد.

بدین ترتیب به سهم ایران ۲۶ متر مکعب در ثانیه میرسید. هیئت بیطرف بدین قرار شکل گرفت: ۱. کارشناسان بیطرف قانع نشدند. در نتیجه قضاوت هیئت بیطرف مذکور، از این قرار بود که ۲۲ متر مکعب در ثانیه از آب هیرمند در منطقه دلتا، از آنِ ایران باشد که در اثر اعتراض ایران ۴ متر مکعب به آن اضافه شد. به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، رودخانه هیرمند بهعنوان منبع اصلی تأمین آب تالابهای بینالمللی هامون و حوضه سیستان از رشتهکوههای بابا افغانستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از افغانستان و تشکیل مرز مشترک دو کشور ایران و افغانستان وارد تالابهای بینالمللی هامون میشود.

بر اساس معاهده 1351 آب رود هیرمند، توافق شده است که در سال­های نرمال حدود ۸۲۰ میلیون متر مکعب آب از رودخانه هيرمند به ایران جریان یابد. پادشاهی ایران نیز در نتیجه انقلاب اسلامی سرنگون شد. ایستگاه متروی سنت میشل در کنار خط قطار شهری در منطقه نیز در مقابل خطر طغیان بسته شد. مقایسه حجم و میزان آب برگشتخورده در پشت خط مرزی و خاکریزها، با میزان آب ذخیره شده در چاهنیمهها (مخازن طبیعی نگهداری آب شرب و کشاورزی منطقه سیستان) به خوبی گواه این مطلب است که بهدلیل احداث خاکریز توسط ایران، چه میزان از حجم آب قابل استفاده و بهرهبرداری ورودی از افغانستان وارد کشور نشده و به افغانستان بر میگردد.

همچنين نبود ساز و کار مشترک برای اندازه­گيری ميزان حقابه دريافتی توسط ايران و گره خوردن موضوع ايجاد تأسيسات اندازه­گيری مشترک با موضوع تعيين خط مرزی باعث شده بود که مفاد بندهای الف و ب ماده 3 معاهده در مورد مواضع تحويل­دهی حقابه تاکنون اجرايی نگردد. جلیل سالاری، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی در این نشست گفت: امسال یک میلیارد لیتر سوخت مایع بیشتری نسبت به سال گذشته به نیروگاهها تحویل دادهایم که این اقدام در شرایطی انجام شد که ناوگان حمل سوخت مایع کشور در دولت گذشته تضعیف شده بود. با سلام و احترام بنده برای زمین زراعی سند رسمی در اواخر سال ۹۳ گرفتم که در مجاورت کانال زهکشی بود که بنابر شنیده ها بدون استعلام مساح حریم کانال را ۶۰ متر یعنی از هر طرف ۳۰ متر در نظر گرفت و بنابر این اینجانب قسمتی از این زمین را که در مجاورت کانال زهکشی را با تعیین حدود بدون ذکر حریم کانال فروختم که بر اساس قولنامه مقرر شد که جنوبا” مرز زهکشی ۴۶ متر و نهر آب مرز فلان همسایه ۳۱ متر و غربا” جاده ۱۰ متر شرقا” ۸.۵ متر و شمالا” مرز زمین زراعی اینجانب ۷۸ متر و اینکه هرگونه حصر کشی و تعین مرز شمالی با هماهنگی اینجانب و قید در قولنامه و غیره ، حالا ما با توجه به جابجائی تیر چراغ برق داخل زمین و استعلام اداره برق از منابع آب منطقه متوجه شدیم که حریم زهکش ۴۰ متر بوده .

با توجه به اهميت رودخانه هيرمند در منطقه و آبدهي تالاب هامون، پرداختن به شرايط آينده اين رودخانه بسيار حائز اهميت خواهد بود. این چهارمین رودخانه بزرگ دنیا است و در کل ایالات متحده جریان دارد؛ رودخانه میسیسیپی به آرامی در حال گردش به طول 2320 مایل به سمت جنوب و در غرب مینه سوتا رو به افزایش است. مردم هنوز چشم انتظارند که شاهد گذر آب از زیر این پل به سمت ایران باشند. مجتهدزاده، پیروز، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، 1381، تهران، سمت.

دیدگاهتان را بنویسید