جنگ های هیبریدی؛ شیوه جنگ نوین

تهاجم روسیه به اوکراین در 24 فوریه، آغاز یک جنگ جهانی سوم بود که پتانسیل نابودی تمدن ما را دارد. برخى از تعاليم گسترده اسلام در مورد اشخاص و افرادى است كه در جنگ و نبرد شركت نكردهاند و يا در حال حاضر درگير نيستند. عامل اخیر چنان در جنگ جهانی دوم مؤثر بود که نبرد میان کشورهای درگیر، به شکل بی سابقهای، عموم مردم را به قلمرو جنگ کشاند، به طوری که در پایان جنگ جهانی دوم تعداد کشته شدگان نظامی و غیرنظامی تقریباً با هم برابری میکند. به علت پیشرفت های عظیم صورت گرفته در زمینه های نظامی تلفات جانی و خسارات مالی این جنگ بسیار زیاد بود و باعث شد تا اروپا تا چندین دهه پس از پایان نبرد همچنان تحت اثر آن باشد.

زیرا پیامبر سیزده سال در مکه با مسالمت مردم را به اسلام دعوت کرد و همین شیوه را در مدینه نیز ادامه داد و اگر سرکشیها و منازعات مشرکان و طاغیان نبود، این روند ادامه مییافت. همچنین آن مجمع باید برنامه ای روشن، شفاف و متمایز از شدت و دامنه ی مداخله بر دوش کشور یا کشورهای متخاصم قرار دهد تا بتواند بر روند جنگ، نظارت تام و تمام داشته باشد و در صورت لزوم، کشور یا کشورهای متخاصم را مورد بازخواست قرار دهد. تبيين و تشريح ابعاد گوناگون اين مسئله، در گسترش اصول حقوق بشردوستانه، نقش بسيار سازندهاى دارد، و در اين ميان، بيان ديدگاه اسلام حايز اهميت است و مىتواند در روند تكاملى آن مفيد و مؤثر باشد.

بيمارستان و مناطق و مكانهاى امنى را مىتوان در زمان صلح در نظر گرفت كه از افراد تحتحمايت را در خود جاىدهد. با ابتکارعمل، نیروهای ضعیف می توانند دشمن قدرتمند را شکست داده و وضعیت را به نفع خود تغییر دهند. به نظر چنين مىرسد كه در عمليات رزمى جهادى آنقدر كه انديشه و تعقّل به كار مىآيد ساز و برگ جنگى و سلاحها كارايى ندارند و كاربرد وسايل جنگى نيز بايد با دقت كامل كنترل شود كه اقدامى جهت مخالف اهداف جهاد انجام نگيرد.

در میان قربانیان زنان و کودکان هم دیده میشوند. این نیروها که با عنوان تفنگداران آفریقایی پادشاه شناخته می شدند، همانند دیگر نیروهای نظامی بریتانیا در خارج از خاک اصلی خود، از میان مردم محلی مستعمرات کوچک در شرق آفریقا سربازگیری شده و فرماندهی آن ها را افسران بریتانیایی و افسران غیررسمی محلی فرماندهی می شدند. در عین حال، ابن ابی الحدید معتزلی درباره برپاکنندگان جنگ جمل میگوید: همه اینها از نظر یاران معتزلی ما، نابودند به جزعایشه و طلحه و زبیر؛ زیرا این سه توبه کردند و بدون توبه، حکم اینها نیز بخاطر اصرارشان بر بغی، دوزخ است.

ابن فراء، الاحکام السلطانیه، چاپ محمد حامد فقی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳. حسین حاج حسن، حضاره العرب فی صدر الاسلام، ج۱، ص۲۱۰ـ۲۱۱، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۲. ۲۷. ↑ شارل روسو، حقوق مخاصمات مسلحانه، ج۱، ص۱۶ـ۲۵، ج ۱، ترجمه علی هنجنی و شیرین نیرنوری، (تهران) ۱۳۶۹ ش. شارل روسو، حقوق مخاصمات مسلحانه، ج۱، ص۹ـ۱۵، ج ۱، ترجمه علی هنجنی و شیرین نیرنوری، (تهران) ۱۳۶۹ ش. ۱۴۳. ↑ نعمت الله صفری فروشانی، «درآمدی بر صلح نامه های مسلمانان با ایرانیان در آغاز فتح ایران»، ج۱، ص۵۰ به بعد، تاریخ اسلام، سال ۱، ش ۲ (تابستان ۱۳۷۹).

علاوه بر اين، يكى از اصول مهم محدودكننده جنگ، اين اصل است كه كسى كه در جنگ مشاركت ندارد و يا حتى در جنگ حضور دارد، ولى كار مطبوعاتى و خبرنگارى انجام مىدهد، و به طور كلى، تمام كسانى كه در تقويت نظامى دشمن هيچ كمكى نمىكنند، از آسيب و تعرض مصون مىباشند و حتى در مبارزه با دشمن، بايد به گونهاى عمل كرد كه افراد حاشيهاى و غير مربوط به جنگ، از حمايتهاى ويژه برخوردار شوند.

بخشى از غيرنظاميان دشمن، كسانى هستند كه در كشور اسلامى سكونت مىكنند. در روايات اسلامى موقعيّت مؤمنان و مسلمانان نسبت به يكديگر، و وظيفه آنها در برابر همديگر بيان شده است. ». آيا اسلام با اين معارف ارزشمندش جنگ طلب است، يا دنياپرستان و پول پرستانى كه بوى پول در هر گوشه اى از دنيا به مشام آنها برسد حاضرند براى تصاحب پول، آن منطقه را به آتش بكشند و مردمش را آواره نمايند؟ در این اطلاعیهها موارد مورد تأیید درباره حملات عراق و پاسخهای ایران به اطلاع مردم میرسید.

لكن رزمنده دشمن تنها در مورد كسانى صدق نمىكند كه سلاح به دست و جزئى از ارتش منظم دشمن مىباشند، بلكه شامل كليه كسانى مىشود كه به نحوى در پيشبرد جنگ به نفع دشمن مؤثر باشند، هرچند كه سلاح در دست نداشته باشند. با اين حال، در برخى تعاليم اسلامى، مصونيت ويژهاى را براى زنان قائل شدهاند. البته روحانى و پيرمردى كه داراى انديشه و رأى جنگى هستند ـ و از اين طريق ديگران را به جنگ ترغيب مىكنند ـ و يا آنكه خودشان در جنگ شركت دارند كشته مىشوند.

در دوازدهمین جایگاه فهرست امروزمان با عنوان بازی های جنگ جهانی PC بازی Assassin’s Creed Syndicate قرار گرفته است. جنگ های داخلی مسلمانان نیز به جنگ با مرتدان، محاربان و بغات تقسیم شده است. در ایام انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا، افشای ایمیل های محرمانه کلینتون، سنگین ترین لطمه را به سبد آرای وی وارد کرد. همچنين پيرمرد فرتوت و خنثاى مشكل ـ حتى اگر در پيشبرد جنگ مشاركت داشته باشند ـ كشته نمىشوند.

از نظر وى، ديوانگان، كودكان، زنان، پيرمردان و افراد خنثاى مشكل حتى اگر در جنگ شركت داشته باشند، نمىتوان آنان را به قتل رساند. ولى كليه كسانى كه از اعمال خصمانه جنگى خوددارى مىكنند، به لحاظ اينكه در جنگ شركت ندارند غير رزمنده محسوب شده و حقوق آنان محترم شمرده مىشود. پس از پایان جنگ جهانی دوم، رایش سوم در آلمان سقوط کرد و ایالاتمتحده و اتحاد جماهیر شوروی سابق به ابرقدرتهای دنیا تبدیل شدند. چنين مسئلهاى در روايات اسلامى و گفتار فقيهان اسلامى مورد تأكيد قرار گرفته است.

مثل زمان ابتدای انقلاب که اگر در خانه کسی عکس شاه بود، بهعنوان شاهدوست مورد حمله قرار میگرفت و مرگ بر ساواکی میگفتند، درصورتیکه ممکن بود بر حسب علاقه به شاه در خانه عکس شاه را میزده است. همه اقدامات ممكن بايد انجام شوند تا از شركت كودكان زير 15 سال در درگيرىها جلوگيرى شود و اگر آنها در نتيجه جنگ يتيم شده يا از خانواده خود جدا بشوند، براى تضمين اينكه به حال خود رها نشوند، بايد اقدامات لازم به عمل آيد تا آموزش آنها در هر حال تسهيل شود. نتيجه آنكه، از ديدگاه اسلام، دشمنان به عنوان انسانهايى كه قابليت هدايت و سوق به سوى حق و حقيقت را دارند به حساب مىآيند.

ولى با شروع جنگ، دولت مىتواند اتباع دولت متخاصم را از كشور خود اخراج نمايد و اموال و امكانات آنها را تا پايان جنگ تحت كنترل درآورد، در صورتى كه طبق مقررات جهاد، كليه اتباع دشمن در دارالاسلام، مستأمن يا ذمى محسوب مىشوند، مىتوانند مادام كه شرايط لازم را رعايت كردهاند در مصونيت و تحت حمايت دولت اسلامى باشند. هستند كه توضيح بيشتر در مورد هر يك از آنان در ادامه خواهد آمد. توضيح آنكه بر اساس ماده 42 كنوانسيون 1949 ژنو در رابطه با حمايت از شهروندان غيرنظامى در اثناى جنگ هيچ دولتى كه در حال جنگ با دولت ديگر است نمىتواند آن دسته از تبعه دشمن را كه در كشور وى به سر مىبرند به عنوان اسير جنگى گرفته و يا آنها را به اقامت اجبارى در كشور وادار نمايد، مگر در شرايط اضطرارى كه امنيت كشور و بقاى دولت ايجاب مىكند.

دیدگاهتان را بنویسید